1- چرا دانشمندان و بزرگان ایرانی کوشیدند به مغولان نزدیک شوند؟ 

آشنا کردن مغولان با فرهنگ و تمدن ایرانی اسلامی

مهار کردن خوی خشن و ویرانگر بیابانگردان مغول 

آموختن راه و رسم کشورداری به آنان 

جلوگیری از خونریزی بیشتر

2- خواجه نصیر الدین طوسی که بود و چه اقداماتی انجام داد؟ 

از برجسته ترین دانشمندان مسلمان ایرانی و مشاور هلاکوخان بود . او در جریان لشکرکشی هلاکو، تلاش زیادی برای حفظ جان مردم و کاهش قتل و غارت های مغولان کرد . به تشویق او هلاکو رصدخانۀ مراغه را ساخت که تبدیل به یک مرکز علمی و تحقیقاتی عظیم شد که منجمان و دانشمندان زیادی در آن فعّالیت می کردند رصدخانهٔ مراغه به وسایل اخترشناسی و کتابخانهٔ بزرگی، مجهز بود .

3- خواجه رشید الدین فضل ا... همدانی که بود و چه اقداماتی انجام داد و معروفترین کتاب وی چه نام دارد؟ 

از سیاستمداران و دانشمندان نامدار ایرانی در دورهٔ مغول بود . به عنوان پزشک به دربار ایلخانان راه یافت و ٔ به عمران و آبادی و انجام کارهای خیریه علاقه داشت رَبْع رشیدی را در تبریز بنا کرد که شامل مسجد، مدرسه، بیمارستان، خانقاه و کتابخانه می شد را که تعداد زیادی از عالمان و پزشکان در آن اشتغال داشتند، وقف کرد معرو فترین کتاب او جامع التواریخ رشیدی است . این وزیر دانشمند نیز به دستور ایلخان مغول به قتل رسید .

4- مغولان چه دینی داشتند؟ 

مغولان هنگامی که به ایران هجوم آوردند دین واحدی نداشتند؛ عد ه ای از آنها هنوز به آیین گذشتگان خود اعتقاد داشتند و گروه دیگری پیرو آیین بودایی و دین مسیحیت بودند .

5- چرا مبلغان بودایی ومسیحی در زمان ایلخانان برای گسترش آیین خود در ایران موفق نبودند؟ 

زیرا مردم ایران اعتقاد محکمی به اسلام داشتند . سرانجام بر اثر کوشش عالمان و وزیران ایرانی، ایلخانان به دین اسلام درآمدند و مسلمان شدند .

6- در زمان غازان خان چه اقدامتی انجام شد؟ 

غازان خان به تشویق و راهنمایی وزیر خود، خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی، اقدام به اصلاح امور اداری، مالی و قضایی کرد . این ایلخان، همچنین برای عمران و آبادانی تبریز بسیار کوشید . به روزگار او، شُنْب غازان در تبریز با دوازده بنای مهم مانند بیمارستان، مسجد، کاخ، مدرسه، کتابخانه و ... بر پا شد . هم زمان در بسیاری از شهرها مسجدی بزرگ و در کنار آن گرمابه ای برای تأمین هزینهٔ نگاهداری مسجد ساختند .

7- سلطان محمد خدابنده (اولجایتو) چا اقداماتی انجام داد؟ 

سلطان محمد خدابنده (اولجایتو) جانشین غازانخان نیز علاقه مند به عمران و آبادانی بود . او به پیشنهاد وزیرش خواجه رشیدالدین فضل ا... ، پایتخت را به سلطانیه منتقل کرد و موجب آبادی آنجا شد . اولجایتو در آن شهر آرامگاهی برای خود بنا کرد که به گنبد سلطانیه معروف است و یکی از شاهکارهای معماری در جهان اسلام به شمار م یآید .

8- میزان توجه به عمران و آبادی ومعماری در زمان ابوسعید )آخرین ایلخان مغول ( چه اندازه بود؟ 

در دوران ابوسعید آخرین ایلخان مغول نیز بناهای باشکوهی ساخته شد. این بناها از نظر عظمت و بلندی گنبدها و ایوان ها که منظیر هستند. گچبری و کاشی کاری های زیبا و اعجاب انگیز بناهای مذکور، حکایت از ذوق و نبوغ معماران ایرانی در آن زمان دارد.

9- شاهرخ پسر تیمور چه تفاوتی با پدرش داشت و چه اقداماتی در زمان او انجام شد؟ 

شاهرخ پسر تیمور که تحت تأثیر فرهنگ و تمدن ایران قرار داشت، راه پدر را در جنگ و خونریزی ادامه نداد . در زمان او هرات به پایتختی تیموریان انتخاب و به یکی از بزر گترین و باشکوه ترین شهرهای ایران تبدیل شد . به سبب توجه و علاقهٔ شاهرخ به ادب و هنر، تعداد زیادی از شاعران، هنرمندان و معماران نامدار به این شهر آمدند . همچنین مدارس و کتابخانه های متعددی به فرمان او در هرات ساخته شد و جویندگان علم و دانش را از گوشه و کنار ایران به خود جذب کرد . گوهرشاد، همسر شاهرخ از زنان نیکوکار بود او بناهای متعددی در هرات و مشهد ساخت که مسجد گوهرشاد در جوار حرم حضرت امام رضا یکی از آنهاست .

10- در کدام دوره هنر نگارگری و خوشنویسی شکوفا شد؟

در دورهٔ تیموریان