قواعد فارسی ـــ پایه هشتم ـــ متمم و مفعول
متمم
متمم: کلمه ای است که بعد از حرف اضافه در جمله می می آید.حرف اضافه مانند «از ، به ، در ، با ، بی ، بر ، برای» قبل از متمم به کار می روند و نشانة متمم (حرف اضافه) هستند.
مثــال:
دانش آموزان به پارک رفتند. (پارک: متمم ) پدرم از سفر برگشت. ( سفر: متمم )
مینا کتاب را از بازار خريد. ( بازار: متمم ) علی روزنامه را به دوستش داد.( دوستش: متمم )
مفعول
مفعول کلمه ای است که قبل از نشانه ی « را » در جمله می آید.
مثــال: دوستم، کتاب را برداشت. کودک، غذا را خورد.
مريم، دوستش را ديد.
نکته : هرگاه نشانه ی « را » در جمله نبود ، برای تشخیص مفعول ،دو راه وجود دارد :
راه اول: جمله را با « چه کسی را يا چه چیزی را » سوالی می کنیم، اگر جمله معنی داد، آن واژه مفعول است.
مثــال: علی، سیب خورد.
علی چه چیزی را خورد؟ علی سیب را خورد. سیب: مفعول
مثــال: پرنده، دانه خورد.
پرنده چه چیزی را خورد؟ پرنده دانه را خورد. دانه: مفعول
راه دوم: خودمان نشانة « را » را بعد از واژه اضافه می کنیم. اگر جمله معنی داد، آن واژه مفعول است.
مثــال: مادرم، لباس خريد.
مادرم، لباس « را » خرید. لباس : مفعول
مثــال: پرستار، آمپول زد.
پرستار، آمپول « را » زد. آمپول : مفعول
اسب ، سریع دوید.
راه اول: اسب، چه چیزی را دويد؟ معنی ندارد. { اين جمله مفعول ندارد.}
راه دوم: اسب، سريع « را »دوید. معنی ندارد. { اين جمله مفعول ندارد.}
در این وبلاگ مطالب درسی گذاشته ایم تا دانش آموزان بتوانند از آنها استفاده کنند.امیدوارم که این مطالب مفید باشند.